Mirasta Tenkis ve Denkleştirme Davası

Denkleştirme ve tenkis davaları, miras bırakanın (murisin) hayatı boyunca yaptığı bazı karşılıksız kazandırmaların, diğer mirasçıların haklarını ihlal etmesi durumunda adaleti sağlamak amacıyla açılan miras hukuku davalarıdır

Tanımın ardından bazı kavramları açıklamak önemlidir. Tenkis, kelime anlamı olarak azaltma, eksiltme anlamlarına gelmektedir.

Denkleştirme (İade) Davası

TMK'nın 669-675 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Miras bırakanın, sağlığında yasal mirasçılarına miras paylarına mahsuben yaptığı karşılıksız kazandırmaların miras paylaşımında hesaba katılması anlamına gelmektedir. Bu davanın amacı, mirasçılar arasında miras bırakanın sağlığında bozulan eşitliği ve dengeyi yeniden tesis etmektir. Denkleştirme davasının tarafları ise; lehine kazandırma yapılan borçlu ile kazandırma sonucu hakları ihlal edilen alacaklıdır.

Murisin yapmış olduğu kazandırmanın denkleştirmeye tabi olabilmesi için;

• Murisin yaptığı kazandırma, karşılıksız olmalıdır.
• İlgili kazandırma miras bırakanın malvarlığından yapılmalıdır.
• Sağlar arasına ilişkin bir kazandırma gerçekleşmelidir.

Ancak eğitim desteği gibi bazı yapılan harcamalar, denkleştirme kapsamı dışındadır.

Tenkis (İndirim) Davası

Murisin, saklı paylı mirasçılarının kanunla güvence altına alınan miras haklarını zedeleyecek şekilde yaptığı karşılıksız kazandırma veya vasiyetnamelerin, saklı pay sınırı doğrultusunda indirilmesini sağlayan dava trüdür. Tenkis davası sonucunda saklı payı ihlal eden tasarruf, hükümsüz hale gelmektedir. Bu yönüyle bu dava türü, yenilik doğuran bir davadır.

Burada davacı, saklı pay mirasçısıdır, davalı ise murisin yapmış olduğu tasarrufla nedeniyle tenkise tabi olan, kazandırmanın yapıldığı kişidir.

Her iki dava türü de süre itibariyle önem taşımakta olup, bu konuda uzman hukukçularla hareket edilmesi önemlidir.